door Rejo Zenger

Politie gelooft beelden bodycam blindelings

De politie in het centrum van Den Haag wil dat elke agent met een bodycam wordt uitgerust. In een artikel in het Algemeen Dagblad laat de politie weer eens zien blind te geloven in het beeld van de bodycam.

Een paar kanttekeningen bij het artikel.

1. De bodycam vertelt slechts een waarheid

“Met de bodycam vertel je de hele waarheid,” zegt een teamchef van de politie. Hij stelt dat bij een incident omstanders steeds vaker met een mobiele telefoon opnamen maken. Met die beelden, zo zegt de teamchef, “mis je vaak een deel van de context”. Maar de beelden die de politie zelf maakt vertellen evenmin de hele waarheid. Ook die vertellen slechts “een” waarheid. Ook bij de beelden van de bodycam wordt een deel van de context gemist.

Een mooi voorbeeld daarvan is dit filmpje van een incident in de Verenigde Staten. De beelden van de bodycam tonen de arrestatie van een verdachte die hevig weerstand biedt. Meerdere agenten moeten het nodige geweld gebruiken om de verdachte onder controle te krijgen. Tenminste, zo lijkt het. Want de beelden van de beveiligingscamera een stukje verderop laten goed zien dat de verdachte zich volledig overgeeft voordat de agenten bij hem zijn. De beelden van de bodycam laten vooral zien dat het overdadige geweld van de politie stelselmatig is.

2. Claimen zonder te onderbouwen

En ook nu weer claimt de politie dat “verdachten een stuk rustiger zijn dan in vergelijkbare situaties waarin geen camera wordt gedragen.” Of dat ook echt zo is valt nog maar te bezien. De “eerste evaluatie” waar het artikel over spreekt is niet openbaar en daarmee valt de opzet van het onderzoek niet te controleren. Ervaringen uit het verleden geven in ieder geval weinig hoop. Uit literatuuronderzoek, uitgevoerd in opdracht van de politie, bleek dat er wereldwijd vrijwel geen wetenschappelijk verantwoord onderzoek is gedaan naar de precieze effecten van bodycams. En hoewel de politie in ons land al twintig jaar met de op uniforms gespelde camera’s experimenteert kunnen uit geen van die onderzoeken “conclusies over causaliteit over de effecten van de bodycams” worden getrokken.

De politie in het Haagse centrum zegt graag elke agent met een bodycam te willen uitrusten, maar tegelijkertijd te willen wachten op de resultaten van een landelijke proef. Die landelijke proef zijn eigenlijk meer dan dertig experimenten die de politie nu doet. Wat de politie de journalist blijkbaar niet vertelde is dat ook de Haagse politie tenminste één van die experimenten doet.

3. “Want hunnie doen het ook”

Los daarvan is het natuurlijk een achterlijk idee van de politie om bodycams in te gaan zetten omdat omstanders met hun mobiele telefoon opnames maken. Een agent gaat toch ook niet soms dronken achter het stuur omdat sommige automobilisten dat ook doen? Je mag toch hopen dat de politie andere, veel slimmere en meer verantwoorde, afwegingen maakt. Overigens is de “want hunnie doen het ook”-retoriek niet uniek, eerder deed een wethouder dat ook al.