door Rejo Zenger

Komt minister weg met puinzooi van politie en persoonsgegevens?

Aanstaande donderdag debatteert de Tweede Kamer met de minister van Veiligheid en Justitie over de gebrekkige naleving van de normen uit de Wet politiegegevens. Hopelijk leggen de kamerleden de minister het vuur aan de schenen: want dat de politie niet de middelen heeft om zich aan de wet te houden, is echt te bizar.

Update: het debat is verplaatst naar 10 februari.

Uit de rapportage van de audit blijkt dat de politie al meer dan zeven jaar grote delen van de wet, die bepaalt hoe zij met uiterst gevoelige gegevens van burgers om moet gaan, overtreedt. In zijn reactie stelt de minister dat dat ook nog wel even zo zal blijven. Freedom Inc vindt dat er nu drie dingen moeten gebeuren.

De minister van Veiligheid en Justitie moet ervoor zorgen dat de politie alle middelen krijgt om de komende maanden de situatie op orde te brengen en zich aan de wet te houden.

Dat betekent onder meer het integreren van de essentie van de Wet politiegegevens in alle processen en systemen van de politie, een snelle afronding van de implementatie van landelijke procedures door de eenheden en het aanpassen van de IT-systemen zodat de naleving van bewaartermijnen geautomatiseerd wordt afgedwongen. Mocht de minister stellen dat het bepaalde problemen alleen opgelost kunnen worden met een wetswijziging, moet de minister met spoed een dergelijke wetsvoorstel aan het parlement voorleggen.

Het is belangrijk dat de minister gedwongen wordt om aan te geven wanneer hij van plan is dat de politie wel álle normen van de Wet politiegegevens naleeft (en bij voorkeur gebeurt dat op het niveau van de individuele normen.)

De minister verbindt zich in zijn brief aan vrijwel geen enkel toetsbaar moment, maar bouwt hij bijzonder veel ruimte in. In zijn brief geeft de minister aan dat de korpschef uiterlijk 1 maart 2016 een verbeterplan oplevert. De enige eis die hij daar aan stelt is dat het plan “voor elke maatregel een duidelijk tijdpad” bevat. Het is belangrijk er voor zorg te dragen dat deze tijdspaden kort zijn en dat de minister dit verbeterplan deelt met uw Kamer, zodat u uw controlerende functie goed kunt uitvoeren.

Tot het moment dat de politie weer de Wet politiegegevens naleeft, moet een moratorium ingesteld worden op nieuwe bevoegdheden op grond waarvan de politie alleen maar nog meer uiterst gevoelige persoonsgegevens mag verwerken.

Het zou buitengewoon bizar zijn dat, gegeven het vrijwel volledig negeren van de regels voor het verantwoordelijk omgaan met persoonsgegevens, de politie zou mogen gaan bijhouden waar elke onverdachte automobilist is gezien,1 providers voor de politie de locatie en het communicatiegedrag van elke onverdachte burger preventief en langdurig bij moeten houden2 of dat de politie in mag breken op alles dat een computer is.3


  1. Wijziging van het Wetboek van Strafvordering in verband met de regeling van het vastleggen en bewaren van kentekengegevens door de politie. 

  2. Wet bewaarplicht telecommunicatiegegevens 

  3. Wet computercriminaliteit 3